محاسبه انواع فراوانی
یک مثال
محققی سطح هوشی یک گروه 105 نفری از دانش آموزان را با استفاده از آزمون هوشی و کسلر برای کودکان اندازه گیری کرده است. (جدول یک) نمرات به دست آمده دارای پراکندگی بسیاری هستند و بدست آوردن اطلاعات لازم از قبیل "درصد دانش آموزانی که در سطح هوشی معینی قرار دارند" غیر ممکن است. حتی پیدا کردن بالاترین و پایینترین سطح هوشی به سختی امکانپذیر است. بنابراین برای معنی دار و قابل تفسیر شدن دادهها لازم است نمرات هوشی طبقه بندی شوند. این طبقه بندی در مراحل زیر انجام میگیرد:|
جدول یک (نمرات بهره هوشی 105 نفر از دانش آموزان) | |||||||||||||||||
| 90 | 100 | 100 | 80 | 112 | 130 | 70 | 70 | 86 | 89 | 90 | 95 | 130 | 65 | 65 | 70 | 100 | 110 |
| 100 | 90 | 80 | 90 | 85 | 112 | 115 | 85 | 75 | 90 | 95 | 105 | 95 | 120 | 105 | 95 | 75 | 65 |
| 100 | 120 | 110 | 115 | 105 | 85 | 80 | 60 | 80 | 70 | 100 | 100 | 110 | 120 | 111 | 115 | 90 | 100 |
| 95 | 85 | 80 | 110 | 110 | 95 | 105 | 100 | 80 | 99 | 115 | 125 | 90 | 105 | 125 | 105 | 100 | |
| 95 | 85 | 75 | 70 | 75 | 110 | 100 | 100 | 90 | 95 | 105 | 110 | 105 | 105 | 85 | 70 | 60 | |
| 65 | 100 | 110 | 90 | 85 | 90 | 80 | 100 | 110 | 115 | 105 | 130 | 125 | 100 | 90 | 95 | 105 | |
محاسبه دامنه تغییرات
اگر متغیر مورد اندازه گیری (مانند هوش) را با حذف "x" نشان دهیم دامنه تغییرات با استفاده از فرمول مثال یک (تفاضل بزرگترین عدد از کوچکترین عدد به اضافه یک) بدست میآید.کوچکترین عدد=xL ، بزرگترین عدد=xH ، دامنه تغییرات= R
فرمول شماره یک : R=xH-xL+1
دامنه تغییرات سطح هوشی دانش آموزان R=130-60+1=71
محاسبه تعداد طبقات
روش تجربی
در این روش تعیین تعداد طبقات در اختیار محقق است ولی معمولا آن را بین 10 تا 20 طبقه انتخاب میکنند. چون طبقات کمتر از 10 باعث بزرگتر شدن اندازه طبقات و از دست رفتن اطلاعات میشود و طبقات بالاتر از 20 باعث طولانی شدن تهیه و تنظیم جدول میشود. در مثال فوق محقق تعداد طبقات به روش تجربی "150 " طبقه در نظر گرفت.روش فرمولی
در روش فرمولی تعداد طبقات از طریق فرمولی زیر که به قانون استرژنیر معروف است بدست میآید.محاسبه فاصله طبقات
محاسبه طبقات از تقسیم دامنه تغییرات بر تعداد طبقات از طریق فرمول زیر به دست میآید.::i=R/K : فاصله طبقات = i :
نوشتن طبقات
معمولا نوشتن طبقات را از پایین و با عددی شروع میکنند که فاصله طبقات مضربی از آن باشد. در مثال فوق کوچکترین عدد 40 است و فاصله طبقات "50" بنابراین اولیه طبقه با 40 شروع میشود (60 مضربی از 5 است) و به 64 ختم میشود (بین "60" تا "64" پنج عدد 60-61-62-63-64 قرار دارد). پس از نوشتن اولین طبقه سایر طبقات را به همان ترتیب مینویسند تا به آخرین طبقه برسند (جدول دوم)|
جدول دو: (جدول توزیع فراوانی سطح هوشی 100 دانش آموز) | |||||||||||||||||
| حدود واقعی طبقات | Xc | Pcf | P | Pf | cf | f | طبقات | ||||||||||
| 129.5-134.5 | 132 | 100 | 3 | 0.03 | 105 | 3 | 134-130 | ||||||||||
| 129.5-124.5 | 127 | 97.1 | 3 | 0.03 | 102 | 3 | 129-125 | ||||||||||
| 124.5-119.5 | 122 | 94.3 | 3 | 0.03 | 99 | 3 | 124-120 | ||||||||||
| 119.5-114.5 | 117 | 91.4 | 5 | 0.05 | 96 | 5 | 119-115 | ||||||||||
| 114.5-109.5 | 112 | 86.6 | 11 | 0.11 | 91 | 12 | 114-110 | ||||||||||
| 109.5-104.5 | 107 | 75.2 | 10 | 0.10 | 79 | 11 | 109-105 | ||||||||||
| 104.5-99.5 | 102 | 65 | 14 | 0.14 | 68 | 15 | 104-100 | ||||||||||
| 99.5-94.5 | 97 | 50.5 | 9 | 0.09 | 53 | 10 | 99-95 | ||||||||||
| 94.5-89.5 | 92 | 41 | 10 | 0.10 | 43 | 11 | 94-90 | ||||||||||
| 89.5-84.5 | 87 | 30.5 | 8 | 0.08 | 32 | 9 | 89-85 | ||||||||||
| 84.5-79.5 | 82 | 22 | 7 | 0.07 | 23 | 7 | 84-80 | ||||||||||
| 79.5-74.5 | 77 | 15.2 | 4 | 0.04 | 16 | 4 | 79-75 | ||||||||||
| 74.5-69.5 | 72 | 9.5 | 6 | 0.06 | 12 | 6 | 74-70 | ||||||||||
| 69.5-64.5 | 67 | 5.7 | 4 | 0.04 | 6 | 4 | 69-65 | ||||||||||
| 64.5-59.5 | 62 | 2 | 2 | 0.02 | 2 | 2 | 64-60 | ||||||||||
| 100 | 1 | N=105 | |||||||||||||||
